English

Jurisprudentie

Curator

HR 19.12.2003 NJ 2004 nr. 293 met noot Van Schilfgaarde

Curatoren verkopen voorraden van gefailleerde aan handelsonderneming die voor verkoop daarvan zorgdraagt. Onder die voorraden bevonden zich goederen die een crediteur onder eigendomsvoorbehoud aan gefailleerde had geleverd. Door alle voorraden in feitelijke macht van handelsonderneming te brengen, ook goederen waarvan curatoren wisten dat die door crediteur onder eigendomsvoorbehoud waren geleverd, hebben curatoren in beginsel onrechtmatig jegens crediteur gehandeld. Curatoren hadden tevoren aan crediteur toestemming moeten vragen om onder eigendomsvoorbehoud geleverde goederen in feitelijke macht van handelsonderneming te brengen. Weliswaar kan het onder omstandigheden gerechtvaardigd zijn dat curatoren voorrang geven aan zwaarwegende, bij wijze van beheren en vereffenen van boedel betrokken belangen van maatschappelijke aard boven belangen van individuele schuldeisers, maar zulks is in onderhavige geval niet gesteld of gebleken. Het door curatoren ingeroepen belang van doelmatige afwikkeling van faillissement behoort in zijn algemeenheid niet tot zwaarwegende belangen van maatschappelijke aard als bedoeld in HR 19.4.1996 NJ 1996 nr. 727 met noot Kleijn, niet opgenomen. Curatoren zijn derhalve aansprakelijk voor schade crediteur.

HR 16.12.2011 NJ 2012 nr. 515 met noot Verstijlen

Faillissementscurator heeft panden geveild tegen prijs die beduidend lager was dan eerdere taxaties en ontvangen biedingen. Gefailleerde stelt curator hiervoor persoonlijk aansprakelijk. Voor zover curator bij beheer en vereffening van boedel niet is gebonden aan regels, komt hem in beginsel ruime mate van vrijheid toe. Dit geldt ook bij te gelde maken van actief van boedel. Bij toepassing van Maclou-norm (HR 19.4.1996 NJ 1996 nr. 727 met noot Kleijn, niet opgenomen) gaat het erom of, uitgaande van die vrijheid, over voldoende inzicht en ervaring beschikkende curator die taak met nauwgezetheid en inzet verricht, in gegeven omstandigheden in redelijkheid tot gedragslijn zou hebben kunnen komen. Bij toetsing past terughoudendheid. Voor persoonlijke aansprakelijkheid van curator is vereist dat hij heeft gehandeld terwijl hij onjuiste van dat handelen inzag dan wel redelijkerwijs behoorde in te zien. Hof heeft dit bij toewijzing van vordering miskend.

ECLI:NL:HR:2014:679

HR 21.3.2014 ECLI:NL:HR:2014:679, RvdW 2014 nr. 496

Curator sluit overeenkomst van borgtocht met echtgenote van debiteur, waarin zij verklaart gewezen te zijn op aan borgtocht verbonden risico's. Aangesproken tot betaling onder die overeenkomst beroept echtgenote zich op oneigenlijke dwaling; haar verklaring stemde niet overeen met haar wil. Voor voorlichtingsplicht curator kan niet worden aangesloten bij HR 1.6.1990 NJ 1991 nr. 759. Positie van curator kan niet op één lijn worden gesteld met die van bank of andere financiële dienstverlener. Bij aangaan van borgtochtovereenkomst rustte op curator niet bijzondere zorgplicht die voor banken en andere financiële dienstverleners voortvloeit uit hun maatschappelijke positie en professionele deskundigheid. Hof heeft onvoldoende gekeken naar positie van echtgenote en omstandigheden waaronder overeenkomst is aangegaan. Hof kon niet oordelen dat curator geen beroep op gerechtvaardigd vertrouwen van art. 3:35 BW toekomt als hij particulier tevoren niet voorlicht over bij stellen van borgtocht te lopen risico's (wat Hof bewezen achtte).

ECLI:NL:HR:2018:471

HR 30.3.2018 ECLI:NL:HR:2018:471

Na vernietiging van faillissement biedt schuldenaar, althans derdengeldrekening van zijn met afwikkeling van crediteurenbestand belaste advocaat, geen verhaal voor door rechter toegewezen vordering van schuldeiser. Schuldeiser vordert schadevergoeding van curator, omdat curator geen gelden voor zijn vordering heeft gereserveerd of laten reserveren. Hof acht curator persoonlijk aansprakelijk met 80% eigen schuld van schuldeiser. Indien schuldenaar rechtsmiddel tegen faillietverklaring aanwendt, heeft curator taak om rechter te informeren over toestand van boedel en dient hij onder meer inlichtingen te geven die van belang zijn voor beoordeling of schuldenaar al dan niet in toestand verkeert dat hij heeft opgehouden te betalen. Curator heeft die inlichtingen ook gegeven. Anders dan Hof oordeelt, is het niet taak van curator om belangen van schuldeisers te behartigen door te verzekeren dat schuldenaar zijn mededeling aan rechter, dat hij zijn schuldeisers zal voldoen, ook uitvoert. Wel kan het zo zijn dat curator toezeggingen heeft gedaan of verwachtingen heeft gewekt op grond waarvan hij jegens schuldeisers aansprakelijk is. Daarop berust oordeel Hof niet. Volgt vernietiging.

ECLI:NL:HR:2018:2067

HR 9.11.2018 ECLI:NL:HR:2018:2067

Curator van failliete huurder stelt in strijd met verbod van onderverhuur in huurovereenkomst en zonder instemming van verhuurder gehuurde winkelruimte aan derde ter beschikking. Verhuurder stelt curator hiervoor persoonlijk aansprakelijk. Verplichting tot schadevergoeding ter zake van tekortschieten van curator is boedelschuld. Voor zover faillissementscurator bij uitoefening van zijn taak niet gebonden is aan regels, komt hem in beginsel ruime mate van beleidsvrijheid toe (zie HR 16.12.2011 ECLI:NL:HR:2011:BU4204). Is hij wel gebonden aan regels, dan heeft hij die vrijheid niet. Komt hij die regels niet na, dan zal hij in beginsel op die grond persoonlijk aansprakelijk zijn jegens degenen met wiens belangen hij bij naleving van die regels rekening diende te houden. Er is sprake van 'actieve' schending door curator van voortdurende verplichting van schuldenaar tot nalaten (vgl. HR 23.3.2018 ECLI:NL:HR:2018:424) en deze moet worden aangemerkt als tot curator gerichte 'regel'. Enkele niet naleven van regels leidt niet steeds tot persoonlijke aansprakelijkheid. Hof heeft in partijdebat en omstandigheden van geval terecht aanleiding gezien om te oordelen dat curator hier tevens persoonlijk verwijt trof. Op grond van vergelijking tussen feitelijke situatie waarin boedelvordering van verhuurder onbetaald is gebleven en hypothetische situatie waarin curator (ook) rekening zou hebben gehouden met belangen van verhuurder (in welk geval verhuurder van derde gebruiksvergoeding zou hebben ontvangen) heeft Hof kunnen oordelen dat verhuurder schade heeft geleden die in causaal verband staat tot schending van tot curator gerichte gedragsnorm. Vorderingen toegewezen.

lagere rechters

Gerechtshof Arnhem 26.11.2002 NJ 2003 nr. 513

Taak curator niet te vergelijken met die van advocaat. Curator moet uiteenlopende en soms tegenstrijdige belangen dienen. Aansprakelijkheid moet worden getoetst aan zorgvuldigheidsnorm, inhoudende dat curator behoort te handelen zoals in redelijkheid mag worden verlangd van een over voldoende inzicht en ervaring beschikkende curator die zijn taak met nauwgezetheid en inzet verricht. Vgl. HR 19.4.1996 NJ 1996 nr. 727 met noot Kleijn, niet opgenomen. Curator die per vergissing ontvangen bedrag behoudt om eigen salaris uit te bekostigen, verrijkt zichzelf en handelt onrechtmatig.

Gerechtshof Arnhem 6.2.2007 RI 2007 nr. 4

Curator informeert stille vennoot in CV niet over faillissement CV en verkoopt activa vóór publicatie faillissement. Op grond van aan curator bekende feiten had van hem verwacht mogen worden dat hij stille vennoot zou informeren over faillissement en naar wens om onderneming voort te zetten. Door dit na te laten, is aan stille vennoot mogelijkheid ontnomen haar belangen als vennoot en schuldeiser naar behoren te behartigen. Curator heeft niet gehandeld zoals in redelijkheid mocht worden verlangd van over voldoende inzicht en ervaring beschikkende curator die zijn taak met nauwgezetheid en inzet verricht. Curator valt daarvan ook persoonlijk verwijt te maken en is zowel q.q. als pro se aansprakelijk jegens stille vennoot.

Gerechtshof Amsterdam 10.4.2011 NJF 2011 nr. 255

Persoonlijke aansprakelijkheid van faillissementscurator kan niet berusten op enkele omstandigheid dat hij heeft geweigerd wensen of belangen van aandeelhouder of bestuurder van failliete rechtspersoon te laten prevaleren boven andere in aanmerking te nemen belangen, zoals die van voortvarende afwikkeling van faillissement en beperking van kosten. Stelling dat handelen curator mede moet worden beoordeeld naar beginselen van behoorlijk bestuur uit Algemene wet bestuursrecht is onjuist.