English

Jurisprudentie

Assurantietussenpersoon

HR 9.1.1998 NJ 1998 nr. 586 met noot Mendel, S&S 1998 nr. 78

Na overlijden verzekeringnemer brandt boerderij af. Verzekeraar weigert uitkering omdat verzekering ingevolge algemene voorwaarden was geëindigd door overlijden verzekeringnemer wegens overgang verzekerd belang. Onderzoeksplicht en mededelingsplicht bank als assurantietussenpersoon omtrent gevolgen die het overlijden van verzekeringnemer heeft voor dekking ten aanzien van verzekeringen die tot portefeuille assurantieafdeling behoren. Zie voor vervolg Gerechtshof Leeuwarden 9.8.2006 S&S 2007 nr. 93, waarin bank aansprakelijk is geoordeeld jegens erven verzekeringnemer.

HR 10.1.2003 NJ 2003 nr. 375 met noot Mendel

Redelijk handelend en redelijk bekwaam tussenpersoon dient te waken voor belangen verzekeringnemers. Tussenpersoon dient verzekeringnemers tijdig opmerkzaam te maken op gevolgen die aan hem bekend geworden feiten voor dekking onder verzekeringsovereenkomsten kunnen hebben. Tussenpersoon dient erop toe te zien dat door of namens verzekeringnemer aan verzekeraars tijdig alle mededelingen worden gedaan, waarvan tussenpersoon behoort te begrijpen dat die vallen onder mededelingsplicht in verband met risicoverzwarende omstandigheden. Tussenpersoon moet die feiten en omstandigheden mededelen die hem bekend zijn of redelijkerwijze bekend behoren te zijn. Indien tussenpersoon over omstandigheid die mogelijk aanleiding kan geven tot beroep op risicoverzwaring onvoldoende gegevens heeft of er niet van uit mag gaan dat gegevens nog volledig en juist zijn, dient tussenpersoon daarnaar bij verzekeringnemer te informeren.

HR 1.12.2006 NJ 2006 nr. 657, JA 2007 nr. 4

Echtpaar verzoekt tussenpersoon levensverzekering dusdanig te wijzigen dat echtgenoot begunstigde wordt. Aangezien echtpaar verzekeringspapieren niet voorhanden heeft, doet tussenpersoon telefonische navraag bij verzekeraar. Daaruit blijkt dat echtgenote begunstigde is, waarop wordt besloten dat wijziging begunstigde niet noodzakelijk is. Na overlijden echtgenote blijkt dat zus van echtgenote begunstigde is. Zij is niet bereid uitkering aan echtgenoot af te staan. Echtgenoot vordert schadevergoeding van tussenpersoon. Indien tussenpersoon op basis van bij verzekeraar ingewonnen informatie cliënt adviseert, zonder zelf kennis te hebben genomen van polis, betekent dit in zijn algemeenheid niet dat gevolgen van onjuistheid van door verzekeraar verstrekte informatie in verhouding tussenpersoon-cliënt voor rekening van eerste dient te komen.

HR 26.1.2007 JA 2008 nr. 1

Eigenaar van eetcafé spreekt assurantietussenpersoon aan voor na brand gebleken onderverzekering van inventaris. Hij verwijt tussenpersoon dat deze hem niet heeft voorgelicht dat verzekerde som maximaal uit te keren bedrag aangeeft en dat deze niet heeft geadviseerd waarde van inventaris te laten taxeren. Laatste stelling heeft Hof onbesproken gelaten, zodat bestreden uitspraak wordt vernietigd. Zie na verwijzing Gerechtshof Arnhem 27.1.2009 RAV 2009 nr. 40: tussenpersoon aansprakelijk. Hij had (aspirant) verzekerde, zeker beginnend ondernemer, moeten informeren over belang van juiste vaststelling van waarde inventaris en verzekerde som.

HR 2.9.2011 RvdW 2011 nr. 1052

Assurantietussenpersoon is niet aansprakelijk voor ontbreken van dekking voor diefstalschade van juwelier vanwege geslaagd beroep van verzekeraar op niet-naleving van garantieclausule. Zo tussenpersoon al in latere correspondentie onvoldoende heeft gewezen op garantieclausule, dan staat dit niet in causaal verband met schade. Juwelier was in eerdere correspondentie voldoende gewaarschuwd voor clausule en kon uit polis weten dat (op zich duidelijke) clausule gold waartegen hij ook geen bezwaar heeft gemaakt. Aparte waarschuwing in later telefoongesprek was niet nodig. Cassatieberoep verworpen met toepassing van art. 81 RO.

HR 13.4.2012 NJ 2012 nr. 247, RAV 2012 nr. 68

Verzekeraar weigert dekking voor brandschade omdat alarmsysteem niet voldeed aan preventieafspraken. Assurantietussenpersoon heeft verzekerde in brief geschreven dat zonder voorgeschreven systeem inbraakrisico niet was gedekt en daarbij indruk gewekt dat voor brandrisico geen probleem bestond. Zorgplicht tussenpersoon bracht mee dat op duidelijke en niet voor tweeërlei uitleg vatbare wijze gewaarschuwd moest worden voor gevolgen van niet (tijdig) voldoen aan alle preventiemaatregelen. Hof heeft nagelaten om bij beoordeling van aansprakelijkheid alle relevante omstandigheden te betrekken, zoals verweren dat preventieafspraken door verzekerde voor gezien zijn getekend, met hem zijn besproken en in verstrekte polis waren opgenomen. Tussenpersoon mag in algemeen afgaan op juistheid van mededeling verzekerde dat is voldaan aan uit polis voortvloeiende verplichtingen. Behoudens bijzondere omstandigheden gaat zorgplicht niet zo ver dat hij dient te controleren of mededeling juist is.

ECLI:NL:HR:2013:1403

HR 22.11.2013 ECLI:NL:HR:2013:1403, JA 2014 nr. 1 met noot Colsen

Verzekeringnemer verzoekt assurantietussenpersoon verzekerde som onder inboedelverzekering te verhogen. Verzekeraar verleent voorlopige dekking en stelt nadere eisen aan beveiliging van woning. Omdat niet aan alle eisen wordt voldaan, vervalt voorlopige dekking. Verzekeringnemer wisselt van assurantietussenpersoon, die hem ervan op hoogte brengt dat verzekerde som niet is verhoogd. Deze tussenpersoon vraagt nieuwe inboedelverzekering aan en bericht verzekeringnemer over door verzekeraar gewenste beveiligingsmaatregelen. Daaraan is nog niet voldaan als in woning wordt ingebroken. Vanwege onderverzekering wordt maar deel van schade uitgekeerd. Na regeling met nieuwe assurantietussenpersoon spreekt verzekeringnemer eerste tussenpersoon aan voor restant van schade. Vordering afgewezen wegens ontbreken van causaal verband. Schade uit ten tijde van inbraak nog bestaande onderverzekering kan niet aan tussenpersoon worden toegerekend als gevolg van diens tekortschieten. Verzekeringnemer heeft, hoewel bekend met onderverzekering onder oude polis, gedurende kostbare tijd (11 maanden) risico van onderverzekering laten bestaan. Cassatieberoep met toepassing van art. 81 lid 1 RO verworpen.

ECLI:NL:HR:2017:209

HR 10.2.2017 ECLI:NL:HR:2017:209

Verzekeringnemer verwijt tussenpersoon niet als redelijk handelend en redelijk bekwaam tussenpersoon te hebben gehandeld door onvoldoende rekening te hebben gehouden met daling van personeelsomvang en omzet en ten onrechte schade-uitkeringen te verrekenen met eigen vorderingen voor voorgeschoten premies. Rechtbank en Hof wijzen vorderingen tot schadevergoeding af. Verzekeringstussenpersoon is ook zonder concrete bezwaren van verzekeringnemer gehouden tot afleggen van rekening en verantwoording. Hof heeft dit niet miskend met oordeel dat hier kan worden volstaan met wijze waarop tussenpersoon rekening en verantwoording heeft afgelegd voor premierestitutie die voortsproot uit onderhandelingen met verzekeraars (factuur en verklaring tussenpersoon dat hij in onderhandelingen op premierestitutie van EUR 50.000,00 is uitgekomen). Verzekeringnemer heeft onvoldoende gemotiveerd uiteengezet waarom tussenpersoon hoger bedrag had kunnen bedingen. Omdat Hof buiten grenzen van rechtsstrijd is getreden bij omvang van vordering, volgt vernietiging.

ECLI:NL:HR:2017:274

HR 17.2.2017 ECLI:NL:HR:2017:274

Assurantietussenpersoon heeft bij afsluiten van opstalverzekering onjuiste opgave gedaan en nadien geen melding gemaakt van verhuur. Na brand wordt hennepkwekerij aangetroffen. Verzekeraar weigert brandschade uit te keren. Verzekeringnemer spreekt assurantietussenpersoon aan. Hof wijst vordering af vanwege ontbreken van causaal verband. Verzekeraar had op grond van art. 293 (oud) WvK hoe dan ook dekking kunnen weigeren. Hof had echter moeten toetsen aan regeling in polisvoorwaarden over risicowijziging. Onbegrijpelijk dat Hof verklaring verzekeringnemer, waaruit zou volgen dat hij niet bekend was met hennepplantage, niet heeft opgevat als beroep op in polisvoorwaarden vervatte uitzondering dat moet worden uitgekeerd als verzekeringnemer niet van risicowijziging op de hoogte is en ook niet kon zijn. Volgt vernietiging.

lagere rechters

Gerechtshof Arnhem 23.9.2008 RAV 2009 nr. 5

Verzekeraar weigert met beroep op bijzondere uitsluitingsclausule uitkering onder arbeidsongeschiktheidsverzekering. Verzekerde stelt assurantietussenpersoon daarvoor aansprakelijk. Tussenpersoon was op hoogte van klachten verzekerde na eerder ongeval en had zich, gezien feit dat arbeidsongeschiktheidsrisico van deze verzekerde vrijwel onverzekerbaar was en uitsluiting geen gebruikelijke was, grondig moeten laten informeren over specifieke voorwaarden van verzekering. Door dit na te laten, heeft hij niet aan zijn zorgplicht voldaan.

Gerechtshof 's-Hertogenbosch 23.9.2008 JA 2009 nr. 26

Assurantie-tussenpersoon die klant er niet op wijst dat nieuwe auto onder al bestaande verzekering niet op basis van nieuwwaarde was verzekerd, terwijl eerder verzekerde auto wèl tegen nieuwwaarde is verzekerd, handelt in strijd met hetgeen van redelijk bekwaam en redelijk handelend tussenpersoon mag worden verwacht. Geen eigen schuld van klant. Schade bestaat uit verschil tussen na diefstal uitgekeerde dagwaarde en nieuwwaarde.

Gerechtshof 's-Hertogenbosch 16.12.2008 RAV 2009 nr. 62

Vrouw stelt assurantietussenpersoon aansprakelijk voor niet gedekte brandschade, nu hij niet tijdig gewijzigde omstandigheden (echtscheiding) heeft doorgegeven. Als redelijk bekwaam en redelijk handelend tussenpersoon had tussenpersoon erop moeten toezien dat door of namens vrouw tijdig alle mededelingen aan verzekeraar werden gedaan en vervolgens dat noodzakelijke wijzigingen in polis zouden worden doorgevoerd. Weigeren dekking door verzekeraar wegens niet tijdig melden van overgang verzekerd belang komt geheel voor zijn rekening. Weigering terzake van premieachterstand komt voor 50% voor rekening tussenpersoon; vrouw had moeten merken dat zij geen premienota’s meer ontving. Per saldo dient tussenpersoon 75% van schade te vergoeden.

Rechtbank Zutphen 15.4.2009 NJF 2009 nr. 342

Verzekerde houdt assurantietussenpersoon aansprakelijk voor onderverzekering. Zorgplicht van tussenpersoon brengt mee dat tussenpersoon tijdens jaarlijks onderhoudsgesprek met verzekerde zich ervan diende te vergewissen of verzekeringspakket voldoende dekking bood en om voor die beoordeling benodigde gegevens op te vragen en met verzekerde door te nemen. Verzekerde toegelaten te bewijzen dat dit niet is gebeurd.