English

Jurisprudentie

Inleen/ uitleen

art. 7:658 lid 4 BW


HR 4.10.2002 NJ 2002 nr. 557, VR 2003 nr. 112

Uitzendbureau dat werknemer tewerkstelt bij inlener is aansprakelijk voor schade die werknemer lijdt in uitoefening van zijn werkzaamheden bij die inlener, omdat aldaar onvoldoende zorg voor veiligheid werknemer is betracht. Nu uitzendbureau gebruik maakte van hulp inlener bij vervullen van haar zorgverplichting, is vraag in hoeverre uitzendbureau zeggenschap over werknemer heeft behouden, niet relevant. Vgl. HR 15.6.1990 NJ 1990 nr. 716 met noot Stein.

HR 30.1.2004 NJ 2005 nr.235 met noot Snijders

Dakdekker valt in uitoefening werkzaamheden van dak, raakt gewond en spreekt zowel zijn formele als zijn materiële werkgever aan. Aan op 1 januari 1999 in werking getreden lid 4 van art. 7:658 BW komt geen onmiddellijke werking toe. Uit art. 7:658 lid 4 BW volgt dat werknemer naast werkgever ook derden uit onrechtmatige daad kan aanspreken (HR 15.6.1990 NJ 1990 nr. 716 met noot Stein (Stormer/Vedox)). Indien feiten waarop vordering te werk gestelde werknemer jegens derden berust, zich hebben voorgedaan vóór inwerkingtreding art. 7:658 lid 4 BW is dit artikel niet van toepassing, maar moet eventuele aansprakelijkheid derden worden gebaseerd op onrechtmatige daad.

HR 23.3.2012 RvdW 2012 nr. 447, JA 2012 nr. 110 met noot Gouweloos, RAV 2012 nr. 62

Zelfstandig aannemer verricht in opdracht van vezelverwerkingsbedrijf bij derde reparatiewerkzaamheden aan vezelverwerkingsmachine en loopt daarbij letsel op. Hij stelt opdrachtgever ex art. 7:658 lid 4 BW aansprakelijk. Principieel arrest over reikwijdte van art. 7:658 lid 4 BW. Naar bedoeling van wetgever is bepaling van toepassing indien persoon die buiten dienstbetrekking werkzaamheden verricht voor zorg voor zijn veiligheid (mede) afhankelijk is van degene voor wie hij die werkzaamheden verricht. Of dit zo is, moet aan hand van omstandigheden van geval worden bepaald. Daarbij zijn onder meer van belang feitelijke verhouding tussen betrokkenen, aard van werkzaamheden en mate waarin 'werkgever', al dan niet door hulppersonen, invloed heeft op werkomstandigheden en daarmee verband houdende veiligheidsrisico's. Reikwijdte is niet beperkt tot werkzaamheden die tot wezen van beroeps- of bedrijfsuitoefening van opdrachtgever kunnen worden gerekend of normaal gesproken in verlengde daarvan liggen. Mede gelet op beschermingskarakter van art. 7:658 lid 4 BW kunnen daaronder ook andere werkzaamheden vallen, waarbij bepalend is of verrichte werkzaamheden, gelet op wijze waarop opdrachtgever aan beroep of bedrijf invulling pleegt te geven, feitelijk tot zijn beroeps- of bedrijfsuitoefening behoren. Dat zelfstandige werkzaamheden als (onder)aannemer heeft verricht, staat niet aan beroep op art. 7:658 lid 4 BW in weg. Gelet op stellingen zelfstandige is oordeel Hof dat door zelfstandige verrichte werkzaamheden niet tot bedrijfsuitoefening van opdrachtgever behoorden onvoldoende gemotiveerd.
Na verwijzing wordt in Gerechtshof 's-Hertogenbosch 16.4.2013 LJN BZ8300, JA 2013 nr. 88 met noot Zwols opdrachtgever ex art. 7:658 lid 4 BW jegens zelfstandige aansprakelijk geacht.

ECLI:NL:HR:2017:3142

HR 15.12.2017 ECLI:NL:HR:2017:3142

Vrijwilliger loopt bij val van dak kerk tijdens kluswerkzaamheden letsel op, waarvoor hij parochie aansprakelijk stelt. Hof neemt met toepassing van art. 7:658 lid 4 BW aansprakelijkheid aan. Hoge Raad gaat in op art. 7:6568 lid 4 BW en oordeelt dat vrijwilligerswerk niet is uitgesloten van beschermingsbereik van dit artikel. Beslissend is of degene die werkzaamheden verricht, zich bevindt in met werknemer vergelijkbare positie en daarom aanspraak heeft op dezelfde door werkgever in acht te nemen zorg. Dat ook vrijwilliger zich in deze positie kan bevinden, is in overeenstemming met opvatting van minister van SZW. Dat werkzaamheden van vrijwilliger nimmer door werknemers van parochie zouden zijn uitgevoerd, doet niet ter zake.

lagere rechters

Gerechtshof Arnhem 11.1.2005 NJF 2005 nr. 84, VR 2005 nr. 97

Vrijwilligster loopt in dierenasiel hondenbeet op in kennel van Duitse herder. Na eerder incident met andere grote hond had dierenasiel vrijwilligster uitdrukkelijk verboden hondenkennels te betreden. Art. 7:658 lid 4 BW ook van toepassing op werkverhouding met vrijwilliger. Dierenasiel evenwel niet aansprakelijk omdat het door uitdrukkelijke instructie aan zorgplicht heeft voldaan. Ook geen aansprakelijkheid op grond van onrechtmatige daad ex art. 6:162 BW, nu karakter en gestelde beperkte intellectuele capaciteiten betrokkene niet ongeschikt maakten voor baan als vrijwilligster.

Rechtbank Zutphen 7.11.2007 JA 2008 nr. 81 met noot Houweling

Uitzendkracht komt in uitoefening van werkzaamheden bij inlener ten val en loopt letsel op. Aansprakelijkheidsverzekeraar uitzendbureau vordert dat inlener wordt veroordeeld aan uitzendkracht vergoede schade te betalen. In inleenovereenkomst is bepaald dat inlener tijdens uitvoering van opdracht aansprakelijk is voor schade en uitzendbureau volledig vrijwaart van schade. Inlener had veiligheidsmaatregelen moeten treffen zoals terugzetten van ladder in goede positie en had op naleving van instructies moeten toezien. In overeenkomst is verdeling van aansprakelijkheid gegeven voor schade ontstaan door handelen of nalaten werknemer. Niet-nakoming van zorgplicht door werkgever jegens werknemer ex art. 7:658 BW valt niet hieronder. Uitzendbureau en inlener zijn hoofdelijk aansprakelijk.

Gerechtshof Arnhem 18.3.2008 JA 2008 nr. 80 met noot Houweling onder nr. 81

Timmerman gaat met aannemer mee naar melkveebedrijf om platen op loopstal te vervangen. Tijdens werkzaamheden zakt timmerman door dak. Hij stelt melkveebedrijf ex art. 7:658 lid 4 BW aansprakelijk. Vervangen van golfplaten dak behoort niet tot normale werkzaamheden in melkveebedrijf, zodat art. 7:658 lid 4 BW niet van toepassing is. Melkveebedrijf is ook niet op grond van art. 7:658 lid 1 BW aansprakelijk. Dat melkveehouder werk enige tijd stil liet leggen wegens ontbreken van veiligheidsmaatregelen maakt hem geen werkgever van timmerman.

Gerechtshof Arnhem 23.9.2008 JA 2009 nr. 74 met noot Oskam

Werknemer overkomt onderweg van werk naar huis ongeval terwijl hij door materieel werkgever ter beschikking gesteld busje bestuurt. Aansprakelijkheid materieel werkgever beheerst door art. 6:162 BW in licht van art. 1638x (oud) BW. Reistijd is werktijd. Werkgever is in zorgplicht tekortgeschoten door van werknemer te verlangen dat hij met anderen na afloop van werkdag, terwijl maximum toegestane arbeidsduur was overschreden, door drukke gemotoriseerd verkeer naar huis reed, zeker nu geen deugdelijke verzekering voor werknemer als bestuurder was afgesloten. Aansprakelijkheid materieel werkgever weegt even zwaar als aansprakelijkheid formeel werkgever, die ex art. 7:611 BW aansprakelijk is. Arrest houdt in stand in cassatie, zie HR 9.7.2010 RvdW 2010 nr. 913, JAR 2010 nr. 197, RAV 2010 nr. 91.

Gerechtshof 's-Gravenhage 31.3.2009 NJF 2009 nr. 258, Nieuwsbrief Personenschade mei 2009, JA 2009 nr. 139 met noot Keijzer-de Korver

Vrachtwagenchauffeur verzorgt geregeld in opdracht van werkgever transporten voor derde. Vanwege onvoldoende personeel bij derde treedt vrachtwagenchauffeur bij laden als aanpikker op waarbij hij letsel oploopt. Derde wist dat chauffeur frequent hielp bij laden. Aldus is bestendige situatie ontstaan, waarbij chauffeur zich diende te houden aan regels op locatie van derde. Art. 7:658 lid 4 BW is van toepassing. Nu derde chauffeur geen veiligheidsinstructies heeft gegeven, hetgeen wel van hem mocht worden verwacht, is hij aansprakelijk voor schade.

Gerechtshof Amsterdam 29.3.2011 NJF 2011 nr. 230

Vrijwilligster bij manege loopt letsel op tijdens testrit op nieuw paard, waarvoor zij manege ex art. 7:658 (lid 4) BW aansprakelijk stelt. Uit wetsgeschiedenis volgt dat vrijheid van degene die beroep of bedrijf uitoefent om te kiezen voor laten verrichten van werk door werknemers of anderen niet van invloed behoort te zijn op rechtspositie van degene die werk verricht en daarbij schade oploopt. Dat vrijwilligerswerk hobby was, waarvoor vrijwilligster geen directe geldelijke beloning ontving, vormt geen reden om haar bescherming van art. 7:658 lid 4 te onthouden. Manege is op die grond aansprakelijk.

LJN BZ8300

Gerechtshof 's-Hertogenbosch 16.4.2013 LJN BZ8300, JA 2013 nr. 88 met noot Zwols, NJF 2013 nr. 490

Vervolg op HR 23.3.2012 RvdW 2012 nr. 447. Bij uitvoering van werkzaamheden door zelfstandige aannemer verrichtte bestuurder van opdrachtgever "hand- en spandiensten". Door deze wijze van samenwerking heeft bestuurder, en daarmee opdrachtgever, geleidelijk technische kennis opgedaan. Daarmee behoorden door zelfstandige bij aan opdrachtgever gelieerde onderneming uitgevoerde reparatiewerkzaamheden tot bedrijfsuitoefening van opdrachtgever (vezelverwerkingsbedrijf). Zelfstandige was voor zijn veiligheid (mede) afhankelijk van opdrachtgever, die actieve rol vervulde en ook buiten eigen onderneming invloed kon uitoefenen op (veiligheids)situatie met betrekking tot werkzaamheden. Opdrachtgever heeft onvoldoende maatregelen genomen om schade bij zelfstandige te voorkomen en is ex art. 7:658 lid 4 BW aansprakelijk.