English

Jurisprudentie

Verkeersongevallen

HR 12.1.2001 NJ 2001 nr. 253 met noot Stein, VR 2001 nr. 135 (Vonk/Van der Hoeven)

Ingeleende werknemer bestuurt met enkele collega’s als inzittenden een door inlener ter beschikking gesteld busje en veroorzaakt daarmee eenzijdig ongeval, waarbij hij en inzittenden gewond raken. Bestuurder is enige die zijn schade niet kan verhalen op WAM-verzekeraar busje. Werkgever is jegens werknemer aansprakelijk voor diens schade, ook al is aan vereisten van art. 1638x (oud) BW respectievelijk art. 7:658 BW niet voldaan.

HR 18.3.2005 NJ 2009 nr. 328 met noot Hartlief onder nr. 335, VR 2005 nr. 96

Piloot in dienst van KLM overkomt in Ivoorkust verkeersongeval tijdens wachttijd terwijl hij met zijn vriendin met taxi onderweg is van hotel naar restaurant. In midden is gebleven of KLM ex art. 7:658 BW aansprakelijk is. KLM is als goed werkgever gehouden risico's tot minimum terug te brengen, verwezenlijkte risico's voor haar rekening te nemen (eventueel door middel van adequate verzekering) en effectief te waarschuwen voor bijzondere risico's en mogelijke gevolgen daarvan. KLM aansprakelijk ex art. 7:611 BW. Omstandigheid dat CAO geen verplichting inhield tot sluiten collectieve ongevallenverzekering doet hier niet aan af. Geen eigen schuld in verband met feit dat piloot reis naar Ivoorkust zelf had aangevraagd en taxirit had gemaakt in plaats van in hotel te blijven.

HR 1.2.2008 NJ 2009 nr. 330 met noot Hartlief onder nr. 335, JA 2008 nr. 52 met noot Houweling, VR 2008 nr. 57, JAR 2008 nr. 56

Werknemer die in uitoefening werkzaamheden met eigen auto verkeersongeval overkomt spreekt werkgever aan voor niet door veroorzaker ongeval vergoede schade. Net als bij art. 7:658 BW kan ook op art. 7:611 BW geen onbeperkte aansprakelijkheid van werkgever voor schade als door werknemer geleden worden gegrond. Werkgever moet als goed werkgever behoorlijke verzekering afsluiten voor werknemers wier werkzaamheden ertoe kunnen leiden dat zij als bestuurder van motorvoertuig betrokken raken bij verkeersongeval. Voor omvang van deze verplichting zijn alle omstandigheden relevant, waarbij bijzondere betekenis toekomt aan in betrokken tijd bestaande verzekeringsmogelijkheden en heersende maatschappelijke opvattingen omtrent vraag voor welke schade behoorlijke verzekering dekking dient te verlenen. Voor schade door opzet of bewuste roekeloosheid van werknemer hoeft verzekering geen dekking te verlenen. Maakt werknemer voor werkzaamheden gebruik van eigen auto, dan kan werkgever aan zorgplicht ook voldoen door werknemer financieel in staat te stellen voor behoorlijke verzekering zorg te dragen, mits werknemer hierover voldoende duidelijk wordt geïnformeerd. Als werkgever in verzekeringsplicht is tekortgeschoten is hij aansprakelijk voor zover werknemer hierdoor schade heeft geleden.

HR 1.2.2008 NJ 2009 nr. 331 met noot Hartlief onder nr. 335, JA 2008 nr. 53 met noot Houweling, VR 2008 nr. 56, JAR 2008 nr. 57

Door werknemer bestuurde taxi wordt aangereden door trein. Deel van schade taxichauffeur is gedekt onder door werkgever afgesloten verzekeringen. In cassatie staat aansprakelijkheid van werkgever ex art. 7:611 BW centraal. Identieke beslissing als HR 1.2.2008 NJ 2009 nr. 330 met noot Hartlief onder nr. 335 voor wat betreft strekking art. 7:611 BW en plicht werkgever zorg te dragen voor behoorlijke verzekering. Tevens wordt overwogen dat en waarom in arresten HR 16.10.1992 NJ 1993 nr. 264 met noot Stein (niet opgenomen), HR 12.1.2001 NJ 2001 nr. 253 met noot Stein (Vonk/Van der Hoeven) en HR 9.8.2002 NJ 2004 nr. 235 met noot Heerma Van Voss (De Bont/Oudenallen) geen onbeperkte aansprakelijkheid werkgever besloten ligt. Enkele feit dat verzekering voldeed aan door CAO gestelde eis levert geen behoorlijke verzekering op. Na verwijzing wordt in Gerechtshof 's-Hertogenbosch 28.9.2010 JA 2010 nr. 157 werkgever niet aansprakelijk geacht, omdat afdoende verzekering destijds ontbrak.

HR 12.12.2008 NJ 2009 nr. 332 met noot Hartlief onder nr. 335, JAR 2009 nr. 15, JA 2009 nr. 19 met noot Houweling onder nr. 21, VR 2009 nr. 50

Verzorgingshulp komt tijdens werktijd bij fietsen naar klant ten val en spreekt werkgever voor letsel aan. Principeel arrest over zorgplicht ex art. 7:658 BW en aanvullende zorgplicht ex art. 7:611 BW voor verkeersongevallen. Zorgplicht ex art. 7:658 BW heeft ruime strekking, zodat niet snel valt aan te nemen dat daaraan is voldaan. Ook als werknemer op plaatsen komt die niet als arbeidsplaats ex art. 1 lid 3 sub g Arbowet gelden, zoals openbare weg, kan zorgplicht van art. 7:658 BW meebrengen dat werkgever maatregelen treft. Bij deelname aan wegverkeer is omvang zorgplicht beperkt. Aanvullende verplichting werkgever ex art. 7:611 BW om behoorlijke verzekering te sluiten voor werknemers die in uitoefening werkzaamheden aan gemotoriseerd verkeer deelnemen geldt ook voor werknemers die dit als fietser of voetganger doen. Bij verkeersongevallen op arbeidsplaats dient niet anders te worden geoordeeld dan bij die op openbare weg.

HR 19.12.2008 NJ 2009 nr. 333 met noot Hartlief onder nr. 335, JAR 2009 nr. 17, JA 2009 nr. 21 met noot Houweling, RAV 2009 nr. 22, VR 2009 nr. 16

Werkgever is in beginsel niet aansprakelijk voor schade tijdens woon-werkverkeer, tenzij vervoer op grond van bijzondere omstandigheden op één lijn te stellen is met vervoer krachtens arbeidsovereenkomst. Van laatste is in beginsel sprake bij vervoer tussen verschillende arbeidsplaatsen. Omvang verplichting werkgever zorg te dragen voor behoorlijke verzekering per geval vaststellen; daarbij moet rechter niet alleen al of niet bestaan van verzekering vaststellen maar ook of bestaande verzekering is aan te merken als behoorlijke in door Hoge Raad bedoelde zin.

HR 19.12.2008 NJ 2009 nr. 334 met noot Hartlief onder nr. 335, JAR 2009 nr. 18, JA 2009 nr. 20 met noot Houweling onder nr. 21

Op weg naar werk overkomt werknemer ongeval met auto-ambulance van werkgever. Werknemer had nooddienst. Gebruik dat werknemer maakte van ambulance is gelet op bijzondere omstandigheden op één lijn te stellen met uitoefening van werkzaamheden. Gebruik paste bij aan werknemer opgedragen taak, voorkwam op-en-neer-rijden naar bedrijf bij oproep en werknemers met nooddienst moesten permanent bereikbaar zijn.
Zie voor schadestaatprocedure Rechtbank Limburg, locatie Roermond 16.1.2013 LJN BY8751, JA 2013 nr. 69 met noot van Dorsser, NJF 2013 nr. 88. Op basis van uitleg van beslissing van Hof en Hoge Raad in hoofdprocedure is werkgever aansprakelijk voor schade als gevolg van ongeval. Schade is niet beperkt tot hetgeen werknemer bij behoorlijke verzekering uitgekeerd zou hebben gekregen.

HR 11.11.2011 NJ 2011 nr. 597 met noot Hartlief, JA 2012 nr. 8 met noot Simons

Postbezorgster glijdt tijdens bezorgen van post te voet uit over plak ijs of bevroren sneeuw. Zij stelt werkgever TNT aansprakelijk voor daarbij opgelopen schade. Principieel arrest over reikwijdte van art. 7:611 BW. Art. 7:611 BW kan in bepaalde categorie van gevallen ook toepassing vinden bij ongevallen die binnen bereik van art. 7:658 BW vallen. Uit goed werkgeverschap voortvloeiende verzekeringsplicht van werkgever is aanvaard voor schade die werknemers lijden in uitoefening werkzaamheden als deelnemer aan wegverkeer indien zij a) als bestuurder van motorvoertuig betrokken raken bij verkeersongeval, b) als fietser of voetganger schade lijden door ongeval waarbij een of meer voertuigen zijn betrokken en c) als fietser schade lijden door eenzijdig ongeval (HR 1.2.2008 NJ 2009 nr. 330 en 331 en HR 12.12.2008 NJ 2009 nr. 332, allen met noot Hartlief onder nr. 335). Deze rechtspraak vormt uitzondering op regel dat als werkgever niet is tekortgeschoten in zorgplicht ex art. 7:658 BW er geen plaats is voor op billijkheid of goed werkgeverschap rustende schadevergoedingsplicht (vgl. HR 17.11.1989 NJ 1990 nr. 572, niet opgenomen) en wordt gerechtvaardigd door samenstel van in arrest weergegeven factoren. Uitzondering dient bij huidige stand van wetgeving ook tot voornoemde gevallen beperkt te blijven. Het ligt op weg van wetgever om regeling voor verdergaande, algemene bescherming van werknemers tegen risico van ongevallen te maken. Verzekeringsplicht geldt dus niet voor werknemer overkomen eenzijdig voetgangersongeval op openbare weg. Hoezeer elke afbakening tot op zekere hoogte arbitrair karakter heeft: struikelen of uitglijden is naar zijn aard niet bijzonder, aan risico's van wegverkeer verbonden risico.

lagere rechters

Gerechtshof 's-Gravenhage 26.1.2007 Nieuwsbrief Personenschade april 2007, VR 2007 nr. 106

Werknemer die voornamelijk thuis werkt en met eigen auto naar zakelijke afspraken rijdt, overkomt ongeval door gladheid. Daardoor loopt werknemer ernstig letsel op waarvoor hij werkgever aansprakelijk stelt. Hoewel omstandigheden ertoe leiden dat ongeval plaatsvond tijdens werkzaamheden, mist art. 7:658 BW toepassing. Werkgever behoeft werknemer ter voorkoming risico van ongevallen in verkeer geen aanwijzingen in vorm van (schriftelijke) instructies te geven. Door echter na te laten schadeverzekering inzittenden af te sluiten of althans werknemer erop te wijzen die zelf af te sluiten, heeft werkgever zich niet als goed werkgever gedragen en is hij aansprakelijk.

Gerechtshof 's-Hertogenbosch 28.9.2010 JA 2010 nr. 157, RAV 2011 nr. 20

Vervolg van HR 1.2.2008 NJ 2009 nr. 331 met noot Hartlief onder nr. 335. Hof benoemt deskundige om verzekeringsmogelijkheden ten tijde van verkeersongeval in 1999 te onderzoeken. Uit onderzoek blijkt dat destijds alleen SVI-verzekering als afdoende verzekering was te beschouwen. Deskundige acht kans klein dat een verzekeraar betreffende risico, taxivervoer in personenbusje, in dekking zou hebben genomen. Op basis daarvan kan niet worden geconcludeerd dat werkgever door enkel (in overeenstemming met CAO) collectieve ongevalleninzittendenverzekering af te sluiten is tekortgeschoten in verplichting zich als goed werkgever te gedragen.

Kantonrechter Nijmegen 12.11.2010 JA 2011 nr. 48

Uitzendkracht die voor leasemaatschappij auto's naar klanten brengt, overkomt verkeersongeval. Hij stelt uitzendbureau en inlenende leasemaatschappij aansprakelijk voor zijn (letsel)schade. Uitzendbureau heeft in strijd met zorgplicht van art. 7:611 BW gehandeld door geen ten tijde van ongeval beschikbare WEGAM-verzekering te sluiten voor gevolgen van ongeval. Inlener is op grond van art. 6:162 BW aansprakelijk door niet zorg te dragen voor passende verzekering dan wel daarover afspraken te maken met uitzendbureau.

LJN BY8751

Rechtbank Limburg, locatie Roermond 16.1.2013 LJN BY8751, JA 2013 nr. 69 met noot Van Dorsser, NJF 2013 nr. 88

Vervolg van HR 19.12.2008 NJ 2009 nr. 334 met noot Hartlief onder nr. 335. Aansprakelijkheid van werkgever voor werknemer met auto-ambulance overkomen verkeersongeval staat vast, maar omvang van schadevergoedingsplicht niet. Op basis van uitleg van beslissing van Hof en Hoge Raad in hoofdprocedure is werkgever aansprakelijk voor schade als gevolg van ongeval. Schade is niet beperkt tot hetgeen werknemer bij behoorlijke verzekering uitgekeerd zou hebben gekregen.