English

Jurisprudentie

Aansprakelijkheid (ver)koper

HR 21.6.2002 NJ 2004 nr. 128 met noot Kleijn

Verkoop door gemeente van grond waarin zich – naar koper bekend is – ondergrondse tanks bevinden. Gemeente beschikte niet over zodanige, bij koper niet aanwezige kennis dat zij koper op risico van bodemverontreiniging had moeten wijzen. Bij aangaan overeenkomst in 1984 was al algemeen bekend dat lekkages aan brandstoftanks veel voorkomen.

HR 23.11.2007 NJ 2008 nr. 552 met noot Snijders onder nr. 553

Koper van verontreinigde grond stelt verkoper aansprakelijk voor zijn schade. Bij conformiteitsvraag behoren alle van belang zijnde omstandigheden in aanmerking te worden genomen. Als aanwezigheid bodemverontreiniging niet in weg staat aan gebruik tankstation kan toch sprake zijn van non-conformiteit indien koper op grond van mededelingen verkoper verontreiniging niet behoefde te verwachten. Zie voor vervolg Gerechtshof Arnhem 3.3.2009 NJF 2009 nr. 178, waarin verkoper aansprakelijk wordt bevonden. Koper heeft tijdig geklaagd. Hiertegen gericht cassatieberoep verworpen in HR 25.3.2011 NJ 2013 nr. 5 met noot Hijma.

HR 11.7.2008 NJ 2010 nr. 258 met noot Hijma

Huurkoper wil overeenkomst betreffende gebruikte auto vernietigen wegens dwaling omdat auto problemen geeft en er met kilometerteller is geknoeid. Wanneer professionele autoverkoper twijfel over juistheid van kilometerstand voldoende duidelijk aan koper mededeelt, mag hij met zo'n mededeling in beginsel volstaan. Het is aan koper of hij nader onderzoek wenst te (laten) doen. Vermeldingen in overeenkomst dat kilometerstand onlogisch is en in algemene voorwaarden dat huurverkoper niet instaat voor juistheid kilometerstand en huurkoper feitelijke stand als juist accepteert, zijn onvoldoende duidelijk. Bepaalde gebreken die niet aan vernietigingsverklaring buiten rechte ten grondslag zijn gelegd (al dan niet omdat zij pas nadien aan licht zijn gekomen) kunnen, mits tijdig aangevoerd, van belang zijn voor beoordeling vraag of ingeroepen vernietiging doel treft (vgl. HR 29.6.2007 NJ 2008 nr. 605 met noot Hijma). Omstandigheid dat gebrek (doorgerotte kokerbalken) pas na aankoop is ontstaan, sluit niet uit dat auto non-conform is omdat koper na aankoop niet behoefde te verwachten dat dergelijk gebrek binnen jaar zou ontstaan.

HR 14.11.2008 NJ 2008 nr. 588

Koop van monumentaal pand, dat niet geschikt blijkt te zijn voor door koper gewenste gebruik als restaurant. Beroep op non-conformiteit. In algemeen zal mededelingsplicht van verkoper prevaleren boven onderzoeksplicht van koper. Hof kon in bijzondere omstandigheden van dit geval uitzondering op dit uitgangspunt maken. In licht van wat verkoper aan koper heeft meegedeeld en wat bij koper, bijgestaan door deskundige, bekend was over beperkte belastbaarheid van vloer, mag verkoper zich beroepen op onderzoeksplicht koper.

HR 21.5.2010 NJ 2010 nr. 275

Partijen sluiten twee distributieovereenkomsten ten aanzien van product om uitstoot van uitlaatgassen en brandstofverbruik bij auto's te verminderen. Voor aangaan van tweede overeenkomst was koper bekend dan wel had hem redelijkerwijs bekend kunnen zijn dat product geen brandstofbesparend effect had. Of product aan overeenkomst beantwoordt, dient te worden beoordeeld aan hand van alle relevante omstandigheden van het geval (zie HR 23.11.2007 NJ 2008 nr. 552). Bij beoordeling wat koper van product mocht verwachten is niet slechts van betekenis hetgeen waarvan koper uitging en hetgeen verkoper over product heeft medegedeeld, maar dient ook bekendheid van koper met afwezigheid van brandstofbesparend effect te worden meegenomen.

HR 19.11.2010 RvdW 2010 nr. 1373, RAV 2011 nr. 14

Kopers van bedrijfsateliers hebben verkoper in 2005 aansprakelijk gesteld voor verzakkingen van vloeren en scheuren in muren. In 2002 waren deze gebreken al zichtbaar en hebben kopers verkoper daarvan in kennis gesteld. Op dat moment wisten kopers dat gebreken verband hielden met non-conformiteit dan wel dat van hen gelet op aard en ernst van geconstateerde gebreken redelijkerwijs (met nodige voortvarendheid uit te voeren) onderzoek naar oorzaak daarvan mocht worden verwacht. Mededeling aan verkoper kan worden aangemerkt als in art. 7:23 lid 1 BW bedoelde kennisgeving van non-conformiteit. Nu daarna meer dan twee jaar zijn verstreken, is vordering van kopers verjaard.

HR 8.7.2011 NJ 2013 nr. 256 met noot Hijma

In geval van verkoop van onderneming kan tekortkoming van verkoper ook bestaan indien overgedragen onderneming wat betreft goodwill niet beantwoordt aan hetgeen koper op grond van overeenkomst mocht verwachten. Ook indien goodwill zelf niet aangemerkt kan worden als zaak of vermogensrecht in zin van art. 7:1 en 7:47 BW, staat dat niet in weg aan toepassing van art. 7:17 BW.

HR 27.4.2012 NJ 2012 nr. 293

Door producent van televisieprogramma's aangeschaft computerprogramma met bijbehorende apparatuur functioneert niet goed, waarvoor hij leverancier aanspreekt. Wetgever heeft kooptitel van toepassing geacht op alle goederen als bedoeld in art. 3:1 BW en aan titel ruim bereik willen geven. Voorts strekt overeenkomst tot aanschaf van standaardcomputerprogrammatuur – op gegevensdrager of via download – voor niet in tijdsduur beperkt gebruik tegen betaling van bepaald bedrag ertoe verkrijger iets te verschaffen dat geïndividualiseerd is en waarover hij feitelijke macht kan uitoefenen. Dit pleit voor toepasselijkheid van kooptitel op dergelijke overeenkomst. Hiermee wordt rechtspositie van koper versterkt. Toepasselijkheid volgt ook uit stelsel van wet inzake koop op afstand, ongeacht of sprake is van aanschaf op gegevensdrager of via download. Er is sprake van koop, maar Hof moet beroep op verjaring ex art. 7:23 BW opnieuw beoordelen. Zie voor vrijwaring HR 27.4.2012 NJ 2012 nr. 294: ook op overeenkomst, waarbij software niet is aangeschaft om zelf te gaan gebruiken, maar om door te leveren aan ander, is titel 7.1 inzake koop van toepassing.

ECLI:NL:HR:2014:155

HR 24.1.2014 ECLI:NL:HR:2014:155, RvdW 2014 nr. 200

Indien woning eigenschappen bezit die koper mocht verwachten, is voor vraag of sprake is van non-conformiteit niet beslissend dat woning niet volgens oorspronkelijke bouwtekening is gebouwd en koper hier niet van wist. Dit is anders als koper verwachtingen voor verkoper kenbaar mede heeft gebaseerd op informatie die koper aan bouwtekening heeft ontleend en heeft mogen ontlenen. Dat is niet gebleken. Schadevergoedingsvordering van koper afgewezen. HR doet zaak af op art. 81 lid 1 RO. A-G gaat in op betekenis van feit dat woning niet overeenkomstig geldende voorschriften is gebouwd in licht van HR 25.2.2005 ECLI:NL:HR:2005:AR5383 (niet opgenomen).

ECLI:NL:HR:2016:2287

HR 7.10.2016 ECLI:NL:HR:2016:2287

Kopers van oude boerderij vorderen ontbinding van koopovereenkomst en schadevergoeding. Tijdens bezichtigingen was sprake van veel achterstallig onderhoud, waren veel scheuren in muren waarneembaar en was zichtbaar bovengrondse olietank aanwezig. In koopovereenkomst zijn mededelingen gedaan over ondergrondse tanks voor opslaan van vloeistoffen en aanwezigheid van asbest of asbesthoudende stoffen in of aan object. Ook is uitdrukkelijk voorbehoud gemaakt met betrekking tot stabiliteit en verzakking van boerderij. Op grond van deze gebreken en leeftijd van boerderij mogen geen hoge eisen worden gesteld aan eigenschappen die voor normale gebruik van boerderij nodig zijn. Door verkoper gegeven garantie dat boerderij eigenschappen bezit voor normaal gebruik (bewoning met gezin) moet worden uitgelegd in licht van verwachtingen van koper op grond van overeenkomst. Gelet op vele bekende en kenbare gebreken hadden kopers nader onderzoek naar staat van boerderij moeten verrichten en kunnen zij zich niet op non-conformiteit beroepen. Verkopers hadden geen verdergaande mededelingsplicht. Alleen deel van erf met asbesthoudend puin, waarvoor saneringsplicht geldt, voldoet niet aan koopovereenkomst. Hof is ten onrechte ervan uitgegaan dat vordering strekte tot gedeeltelijke ontbinding en heeft zijn oordeel over bodemverontreiniging onvoldoende gemotiveerd. Volgt vernietiging.

lagere rechters

Rechtbank Arnhem 22.10.2008 NJF 2009 nr. 41

Kopers van woning hebben bij verbouwing asbest uit grond moeten verwijderen. Beoordeling non-conformiteit aan hand van NVM-voorwaarden. Kopers stellen dat garantie uit art. 5.3 NVM-voorwaarden is geschonden nu woning niet geschikt was voor normaal gebruik. Er zijn onvoldoende feiten gesteld waaruit blijkt dat verkopers instonden voor geschiktheid als bouwgrond. Dat verkopers wellicht van verbouwingsplannen van kopers wisten is daarvoor onvoldoende. Niet is gebleken dat asbestvervuiling aan normaal gebruik van woning in weg staat. Op grond van art. 5.1 NVM-voorwaarden ligt risico bij kopers en is geen sprake van non-conformiteit, tenzij verkopers mededelingplicht zouden hebben geschonden.

Rechtbank 's-Hertogenbosch 10.12.2008 NJF 2009 nr. 78

Non-conformiteit tegels. In vrijwaringsprocedure spreekt verkoper leverancier aan. Verkoper beroept zich op vernietiging van exoneratiebeding leverancier. Ratio van art. 7:25 BW is dat moet worden voorkomen dat verkoper dupe wordt van bescherming koper en exoneratie leverancier en dat schade uiteindelijk ten laste van producent komt. Exoneratiebeding wordt vernietigd en verkoper heeft ex art. 7:25 BW recht op schadevergoeding.

Rechtbank 's-Gravenhage 3.6.2009 NJF 2009 nr. 387

Verkoop van woning waarin asbest blijkt te zijn verwerkt. Onjuist antwoord van verkoper op daarop gerichte vraag levert geen wanprestatie op, nu niet is gebleken dat verkoper zich van aanwezigheid asbest bewust was of behoorde te zijn. Hoewel aanwezigheid asbest aan normaal gebruik van woning in weg staat, is geen sprake van non-conformiteit: koper heeft onderzoeksplicht geschonden. Hij mocht er, gezien ouderdom huis, niet zonder meer van uitgaan dat woning asbestvrij was.