English

Jurisprudentie

Algemeen

HR 19.9.2003 NJ 2003 nr. 619, VR 2004 nr. 37

In overleg tussen aansprakelijkheidsverzekeraar van aansprakelijke arts en patiënt heeft deskundige rapport opgesteld, waarin bepaald oordeel wordt gegeven. Op basis van dit oordeel heeft verzekeraar aansprakelijkheid erkend. Nadien bleek oordeel deskundige kennelijk onjuist en verzekeraar deed beroep op dwaling. Kennelijke onjuistheid van aanvankelijk oordeel deskundige komt krachtens in verkeer geldende opvatting voor rekening verzekeraar, zodat beroep op dwaling niet opgaat.

HR 5.12.2003 NJ 2004 nr. 74

Wanneer rechter de zienswijze van een door hem aangewezen deskundige volgt, behoeft hij zijn beslissing in het algemeen niet verder te motiveren dan door aan te geven dat door deze deskundige gebezigde motivering hem overtuigend voorkomt. Indien rechter de zienswijze van een door hem benoemde deskundige niet volgt, dient hij in beginsel zijn oordeel van zodanige motivering te voorzien, dat deze voldoende inzicht geeft in daaraan ten grondslag liggende gedachtegang om deze controleerbaar en aanvaardbaar te maken.

HR 19.12.2003 NJ 2004 nr. 584, Nieuwsbrief Personenschade maart 2004

Rechter dient verzoek tot gelasten van voorlopig deskundigenbericht toe te staan, mits het daartoe strekkend verzoek voldoende concreet is en feiten betreft die met deskundigenonderzoek bewezen kunnen worden. Dit is anders indien rechter op grond van feiten en omstandigheden van oordeel is dat het verzoek in strijd is met goede procesorde, of dat van bevoegdheid om toepassing van dit middel te verlangen misbruik wordt gemaakt, bijvoorbeeld omdat verzoeker wegens onevenredigheid van de over en weer betrokken belangen in redelijkheid niet tot het uitoefenen van die bevoegdheid kan worden toegelaten, of dat het verzoek moet afstuiten op een ander door de rechter zwaarwichtig geoordeeld bezwaar.

HR 11.7.2008 NJ 2008 nr. 401, RAV 2008 nr. 91

Werknemer valt tijdens werk en loopt ernstig letsel op. Werkgever is aansprakelijk wegens schenden van zorgplicht. Terzake schadehoogte gelast Hof deskundigenbericht, ziet daar vervolgens in afwachting van revalidatie werknemer vanaf en begroot schade uiteindelijk zelf. Het is aan oordeel feitenrechter overgelaten om wel of niet deskundigenonderzoek te gelasten, zodat Hof zonder schending rechtsregel kon afzien van nadere deskundige voorlichting. Na voortgezette partijdebat en nader verschafte informatie had Hof daaraan kennelijk geen behoefte meer. Dit blijkt uit door Hof gemaakte schadebegroting en behoeft geen nadere motivering.

HR 15.5.2009 RAV 2009 nr. 68, VR 2009 nr. 94

Zenuwletsel na buikoperatie. Hof wijst op basis van deskundigenbericht vordering van patiënt tegen ziekenhuis en gynaecoloog af. Feitenrechter heeft grote mate van vrijheid bij waardering van deskundigenrapport en op dat punt beperkte motiveringsplicht, ook wat betreft beslissing om deskundigenrapport al dan niet te volgen. Oordeel Hof dat gynaecoloog en ziekenhuis hun verweer dat wondspreider tijdens operatie regelmatig is verplaatst voldoende hebben onderbouwd door erop te wijzen dat dit inherent is aan gebruikte operatiemethode, geeft geen blijk van onjuiste opvatting omtrent verzwaarde stelplicht van ziekenhuis en arts.

HR 12.3.2010 JA 2010 nr. 77

Ter bepaling van verlies verdienvermogen hebben onder meer twee arbeidsdeskundigen rapport uitgebracht. Zij oordelen verschillend over resterend verdienvermogen van whiplashslachtoffer. Het is aan rechter die over feiten oordeelt conclusies van deskundigen te waarderen en zo nodig tegen elkaar af te wegen. Hof mocht oordeel van eerste arbeidsdeskundige volgen. Door in aanmerking te nemen dat eerste deskundige in rapport van tweede deskundige geen aanleiding zag zijn rapport te herzien, is dit oordeel voldoende gemotiveerd.

HR 8.7.2011 NJ 2011 nr. 311

Werkneemster stelt ziek te zijn geworden doordat zij bij haar werk is blootgesteld aan onaanvaardbare hoeveelheden ‘stof’. Afzuiginstallatie in laboratorium werkte niet goed. Op werkneemster rust stelplicht en bewijslast van (door werkgever betwist) causaal verband tussen blootstelling en gezondheidsklachten. Hof heeft door overneming van conclusies van door Hof benoemde deskundigen vastgesteld dat klachten van werkneemster zijn veroorzaakt door chronische effecten van blootstelling in laboratoria van werkgever aan concentraties organisch stof en zeer hoge concentraties endotoxinen. Oordelen Hof waarin door werkgever tegen deskundigenrapport aangevoerde bezwaren ongegrond zijn bevonden, zijn begrijpelijk en kunnen in cassatie slechts beperkt worden getoetst. Werkgever is aansprakelijk.

HR 9.12.2011 NJ 2011 nr. 599, JA 2012 nr. 35

In medische aansprakelijkheidszaak zijn bevindingen van door rechter in kader van voorlopig deskundigenbericht benoemde deskundige en van door ziekenhuis ingeschakelde deskundigen overgelegd. Hof volgt oordeel van benoemde deskundige niet. Aan motivering van afwijken van dit oordeel ten gunste van oordeel van (een van) partijdeskundigen mogen geen extra eisen worden gesteld. Rechter heeft beperkte motiveringsplicht ten aanzien van beslissing om bevindingen van deskundigen al dan niet te volgen. Lopen zienswijzen van deskundigen uiteen en rechter volgt visie van door rechter benoemde deskundige, dan hoeft hij beslissing in algemeen niet verder te motiveren dan door aan te geven dat motivering van deskundige hem overtuigend voorkomt. Wel zal rechter op specifieke bezwaren van partijen tegen zienswijze van deze deskundige moeten ingaan als bezwaren voldoende gemotiveerde betwisting van juistheid van deze zienswijze inhouden. Volgt rechter visie van door hem benoemde deskundige niet, dan gelden in beginsel gewone motiveringseisen en moet hij voldoende inzicht geven in aan zijn oordeel ten grondslag liggende gedachtegang om deze controleerbaar en aanvaardbaar te maken.

LJN BZ1468

HR 3.5.2013 LJN BZ1468, JA 2013 nr. 99

Paar maanden na geboorte doet zich bij kind 'apparently life threatening event' (ALTE) voor, waarbij zuurstofgebrek ontstaat. Eerst volgt behandeling in Arubaans ziekenhuis, daarna in Nederland. Inmiddels meerderjarig kind is wegens opgelopen hersenbeschadiging geestelijk en lichamelijk ernstig gehandicapt. Hij stelt Arubaans ziekenhuis aansprakelijk voor schade. Door gerecht benoemde deskundigen menen dat hersenbeschadiging voor groot deel te wijten is aan ALTE. Vordering wordt afgewezen. Ouders klagen met beroep op visie van door hen geraadpleegde deskundige over bevindingen van benoemde deskundigen: er is onvoldoende belang gehecht aan oogcontact dat ouders tot bepaalde datum met hun kind hebben gehad en schedelechografie is niet juist geïnterpreteerd. Rechter moet ingaan op specifieke bezwaren van partijen tegen zienswijze van door rechter benoemde deskundige, indien bezwaren voldoende gemotiveerde betwisting inhouden van juistheid van deze zienswijze (zie HR 5.12.2003 NJ 2004 nr. 74 en HR 9.12.2011 NJ 2011 nr. 599). Ouders hebben standpunt deskundigen onderbouwd betwist, zodat Hof had moeten ingaan op bezwaren. Volgt vernietiging.

ECLI:NL:HR:2014:1067

HR 2.5.2014 ECLI:NL:HR:2014:1067

Tijdens onderzoek van door rechter benoemde deskundige wordt partij bekend met feiten die haar doen twijfelen aan onpartijdigheid van deskundige. Klacht hierover is tijdig aangevoerd indien zij door die partij naar voren wordt gebracht in eerste gedingstuk nadat rapport van deskundige is gedeponeerd. Eisen van goede procesorde kunnen meebrengen dat klacht eerder moet worden aangevoerd, maar daarover is niets vastgesteld. Met wijzen op dienstverband van deskundige met rechtsvoorganger van wederpartij en zakelijke relatie tussen Amerikaanse tak van wederpartij en bedrijf van deskundige heeft klagende partij voldoende omstandigheden gesteld die, objectief beschouwd, twijfel kunnen rechtvaardigen aan onpartijdigheid van deskundige in zin van art. 198 lid 1 Rv. Hof kon oordeel niet op deel van deskundigenrapport baseren.

ECLI:NL:HR:2014:3654

HR 19.12.2014 ECLI:NL:HR:2014:3654

Rechter is vrij om bij beoordeling van geschil op verzoek van partij of gezamenlijk verzoek van partijen uitgebracht deskundigenrapport tot uitgangspunt te nemen, ook als in partijdebat bezwaren zijn geuit tegen wijze van totstandkoming of inhoud daarvan. Rechter bepaalt of hij voor waardering van dergelijk rapport in licht van bezwaren die partij daartegen heeft ingebracht, behoefte heeft aan voorlichting door daartoe door hemzelf benoemde deskundige (art. 194 Rv). Daaropvolgend bewijsoordeel kan in cassatie alleen op begrijpelijkheid worden onderzocht. Hof kon bij begroting van schade wegens verlies arbeidsvermogen op gezamenlijk verzoek van partijen tot stand gekomen rapport van "wederzijds adviseur" en daarop gebaseerde berekeningen tot uitgangspunt nemen. Voorlichting door andere deskundige over redelijkheid van bevindingen van deskundigen volstond voor beoordeling van bezwaren van benadeelde tegen rapport; Hof hoefde niet deskundige te benoemen die zich eigen oordeel vormde over uitgangspunten van schadeberekening.

ECLI:NL:HR:2015:523

HR 6.3.2015 ECLI:NL:HR:2015:523

In onteigeningszaak hebben eisers onpartijdigheid van benoemde deskundige aan orde gesteld en zich aan oordeel van Rechtbank gerefereerd. Na totstandkoming van deskundigenbericht hebben eisers verzocht deskundige te vervangen, welk verzoek is afgewezen. Rechtbank kon op basis van specifieke omstandigheden van geval tot dit oordeel komen en meewegen dat eisers bezwaar eerder kenbaar hadden gemaakt en geen nieuwe bezwaren naar voren hebben gebracht. Onder bepaalde omstandigheden kan gebrek aan onpartijdigheid aan zijde van door rechter benoemde deskundige schending meebrengen van beginsel van equality of arms. Aan vrees van procespartij voor partijdigheid van deskundige kan zeker gewicht toekomen, maar is niet doorslaggevend. Van beslissende betekenis is of twijfels die door schijn van partijdigheid worden gewekt, objectief gerechtvaardigd zijn. Dit is ter beoordeling van Rechtbank. Uitgangspunt is dat klacht over onpartijdigheid van deskundige tijdig is aangevoerd indien zij naar voren wordt gebracht in eerste gedingstuk na deponering van deskundigenrapport (HR 2.5.2014 ECLI:NL:HR:2014:1067).

ECLI:NL:HR:2015:599

HR 13.3.2015 ECLI:NL:HR:2015:599

Vrouw heeft in procedure over gezag over minderjarig kind ten behoeve van second opinion door eigen deskundige verzocht om overlegging van ruwe test- en onderzoeksgegevens en concept-rapportage van deskundige die in opdracht van Rechtbank onderzoek heeft uitgevoerd. Rechter mag ingevolge art. 19 Rv zijn oordeel ten nadele van partij niet baseren op bescheiden of andere gegevens waarover die partij zich onvoldoende heeft kunnen uitlaten. Dat vloeit ook voort uit art. 6 EVRM. Dit brengt mee dat desbetreffende partij gelegenheid moet hebben gehad om effectief commentaar te leveren op deskundigenbericht dat aan rechterlijke beslissing ten grondslag wordt gelegd. Daarvoor behoeven partijen niet steeds beschikking te hebben over alle (onderliggende) bescheiden en andere gegevens waarop deskundigenbericht mede is gebaseerd. Partij die deskundigenbericht onvoldoende inzichtelijk of controleerbaar acht, kan daarvan desgewenst blijk geven in haar commentaar, waarna rechter beoordeelt of deskundigenbericht zonder schending van beginsel van hoor en wederhoor aan beslissing ten grondslag kan worden gelegd. Vrouw heeft hiertoe onvoldoende aangevoerd, zodat verzoek terecht is afgewezen.

ECLI:NL:HR:2019:272

HR 22.2.2019 ECLI:NL:HR:2019:272

 Advocaat maakt beroepsfout door niet tijdig cassatieberoep in te stellen in strafzaak. Cliënt verzoekt benoeming van in strafzaken gespecialiseerde cassatieadvocaat als deskundige om te beoordelen of er bij tijdig ingesteld cassatieberoep reële kans op vernietiging van arrest met strafrechtelijke veroordeling was geweest. Hoge Raad gaat in op kansschade bij te laat instellen van vordering of rechtsmiddel en doel van voorlopig deskundigenonderzoek. In dit geval dient te worden beoordeeld of Hof in strafrechtelijke uitspraak recht goed heeft toegepast en zijn oordeel voldoende heeft gemotiveerd. Dat betreft juridische beoordeling die rechter zelf kan en moet verrichten en geen feit dat zich leent voor bewijslevering. Deze beoordeling dient plaats te vinden door (burgerlijke) rechter in eventueel door cliënt tegen advocaat aanhangig te maken procedure. Voorlopig deskundigenbericht is alleen geëigend middel om proceskansen in te schatten indien gaat om feiten die zich voor bewijslevering lenen.

lagere rechters

Rechtbank Rotterdam 6.7.2000 VR 2001 nr. 96

Indien partijen over en weer geen vertrouwen hebben in door wederpartij voorgestelde deskundige is verrichten van deskundigenonderzoek door twee deskundigen van beide kanten aangewezen om tot een zo objectief mogelijke voorlichting van Rechtbank te komen. Weigering om mee te werken aan onderzoek kan voor slachtoffer nadelige gevolgen hebben in later door haar aanhangig te maken geding. Slachtoffer blijft weigeren, zodat Rechtbank verzoek tot benoemen van twee deskundigen afwijst.

Rechtbank Arnhem 7.3.2002 L&S 2002 nr. 2

Enkele feit dat deskundige verzuimd heeft partijen gelegenheid te bieden tot maken van opmerkingen en doen van verzoeken maakt nog niet dat Rechtbank deskundigenbericht niet aan haar beslissing ten grondslag mag leggen. Beide partijen hebben gelegenheid gehad zich uit te laten over inhoud deskundigenbericht, zodat beginsel van hoor en wederhoor niet is geschonden.

Gerechtshof Arnhem 8.7.2003 L&S 2003 nr. 3, Nieuwsbrief Personenschade september 2003

Verzekeraar heeft aansprakelijkheid erkend en heeft al op zijn kosten twee deskundigenrapporten laten uitbrengen. Slachtoffer dient desalniettemin verzoek in tot inwinnen van voorlopig deskundigenbericht. Rechtbank bepaalt dat slachtoffer kosten deskundige moet betalen. In hoger beroep vernietigt Hof deze beschikking omdat sprake is van redelijke kosten ter vaststelling van schade, zodat deze ten laste van WAM-verzekeraar komen. Hierbij is mede van belang dat eerste twee rapporten niet zonder meer eenduidig waren.

Rechtbank 's-Hertogenbosch 7.6.2006 NJF 2006 nr. 629

Na rapport neuroloog wordt arbeidsdeskundige benoemd. Deskundige rapporteert niet binnen gestelde termijn. Slachtoffer heeft geen vertrouwen meer in deskundige en weigert medewerking aan onderzoek. Partij die vertrouwen verliest in al benoemde deskundige, moet ofwel deskundigenbericht afwachten en bezwaar maken ofwel Rechtbank verzoeken andere deskundige te benoemen. Rechtbank zal hieraan gehoor geven indien feiten aanwezig zijn die dit rechtvaardigen, maar enkel overschrijden gegeven termijn is hiervoor niet voldoende. Rechtbank verbindt aan weigering medewerking gevolg dat bij gebrek aan voldoende bewijs niet kan worden vastgesteld dat sprake is van arbeidskundige beperkingen.

Gerechtshof Arnhem 12.9.2006 JA 2006 nr. 147

Bij beoordeling aansprakelijkheid gynaecoloog is rechter in belangrijke mate afhankelijk van medische deskundigenrapporten. Daarbij is ook persoon van deskundige van belang. Anoniem deskundigenrapport kan wederpartij noch rechter op zijn merites beoordelen. Aan anoniem overgelegd obstetrisch gynaecologisch preadvies komt derhalve geen bewijskracht toe.

Rechtbank Zwolle-Lelystad 25.6.2008 NJF 2009 nr.10

Waarde van eenzijdige expertiserapport hangt af van aantal factoren en is hier beperkt. Wederpartij heeft niet met vraagstelling ingestemd en deze was niet adequaat. Deskundigen hebben beperkte informatie bij onderzoek betrokken. Eiser heeft causaal verband tussen ongeval en klachten niet bewezen en er wordt nieuw deskundigenonderzoek gelast. Deskundige moet bepalen welke gegevens eiser voor onderzoek moet verschaffen. Deze moeten tevens aan medisch adviseur van aansprakelijke verzekeraar worden verstrekt en bij niet gebruik maken van blokkeringsrecht ook aan verzekerde.

Gerechtshof Leeuwarden 25.6.2009 NJF 2009 nr. 361

Hoger beroep tegen beschikking waarbij deskundige is benoemd, omdat Rechtbank is afgeweken van door appellante voorgestelde vraagstelling. Rechter mag naar eigen inzicht voorgestelde vragen anders formuleren en vragen toevoegen. Hij mag in beginsel geen vragen weglaten, althans geen punt waarover door partijen oordeel wordt gevraagd. Doet rechter dat toch, dan moet hij dit motiveren. Rechter moet binnen redelijke grenzen erop letten dat vragen voldoende duidelijk, relevant en volledig zijn om rapport te verkrijgen dat ten grondslag kan worden gelegd aan eventuele rechterlijke uitspraak. Overschrijdt rechter deze grenzen, dan kan dit reden zijn voor doorbreking van appelverbod tegen beschikking waarbij verzoek tot voorlopig deskundigenbericht is toegewezen. Daarvan is hier geen sprake.