English

Jurisprudentie

Terhandstelling/redelijke mogelijkheid tot kennisneming

HR 6.4.2001 NJ 2002 nr. 385 met noot Snijders

Leverancier wijst in offerte op toepasselijkheid van FME-voorwaarden met vermelding dat hij exemplaar op verzoek toezendt. Als koper leverancier naderhand aansprakelijk stelt, beroept leverancier zich op die algemene voorwaarden. Koper beroept zich op nietigheid van die algemene voorwaarden omdat leverancier hem niet een redelijke mogelijkheid heeft geboden om van die voorwaarden kennis te nemen. Regeling van art. 6:233 aanhef en onder b juncto art. 6:234 lid 1 BW geeft gebruiker van algemene voorwaarden slechts beperkte mogelijkheden om een door wederpartij gedaan beroep op vernietiging af te weren. Hof honoreerde volgens Hoge Raad ten onrechte beroep van leverancier op algemene voorwaarden met overweging dat leverancier een redelijke mogelijkheid tot kennisname van voorwaarden had geboden. Hof had tevens moeten vaststellen of het ter hand stellen van voorwaarden in onderhavige geval redelijkerwijs niet mogelijk was. Dat is niet anders nu koper zelf op zijn briefpapier ook verwijst naar voorwaarden die op verzoek worden toegezonden. Zie voor vervolg na terugverwijzing Gerechtshof Amsterdam 20.7.2006 NJ 2006 nr. 604: algemene voorwaarden zijn vernietigbaar omdat zij niet ter hand zijn gesteld, koper niet geacht kan worden bekend te zijn met daarin opgenomen aansprakelijkheidsbeperking en beperkte uitzondering van art. 6:235 lid 3 BW hier niet van toepassing is.

HR 21.9.2007 NJ 2009 nr. 50 met noot Hijma, RAV 2007 nr. 48

Koper van gebrekkige installatie vordert schadevergoeding van verkoper. Beroep koper op vernietiging van algemene voorwaarden verkoper gaat niet op. Nu verkoper in offerte uitdrukkelijk melding maakt van toepasselijkheid voorwaarden, op offertebevestiging heeft vermeld dat exemplaar voorwaarden is meegezonden en deze offertebevestiging door koper voor akkoord is ondertekend, terwijl koper niet op andere wijze op offertebevestiging heeft gereageerd, moet ervan worden uitgegaan dat voorwaarden samen met offertebevestiging vóór sluiten overeenkomst aan koper ter hand zijn gesteld.

HR 11.7.2008 NJ 2008 nr. 416

Koper van reinigingsmachine voor bloembollen vordert ontbinding koopovereenkomst en terugbetaling van koopsom en schadevergoeding, omdat machine ondeugdelijk is. Verkoper beroept zich op vrijwaringsclausule in algemene voorwaarden. Koper betwist terhandstelling van algemene voorwaarden. Bewijslast van terhandstelling rust op koper. Hof heeft op basis van door koper ondertekende opdrachtbevestiging verkoper in dit bewijs geslaagd geacht. Nu koper uitdrukkelijk tegenbewijs van terhandstelling had aangeboden, had Hof koper hiertoe in gelegenheid moeten stellen. Zie na verwijzing Gerechtshof Amsterdam 31.1.2012 NJ 2012 nr. 304. Op basis van getuigenverklaringen bestaat gegronde twijfel of algemene voorwaarden voor of bij sluiten van overeenkomst zijn overhandigd. Beroep koper op vernietigbaarheid van voorwaarden slaagt.

HR 11.2.2011 NJ 2011 nr. 571 met noot Hijma

Redelijke en op praktijk afgestemde uitleg van in art. 6:233 sub b BW juncto art. 6:234 BW vervatte regeling brengt niet mee dat, indien mogelijkheid tot kennisneming langs elektronische weg mag worden geboden, gebruiker reeds aan informatieplicht heeft voldaan indien algemene voorwaarden (door zoekopdracht) op internet kunnen worden gevonden. Uit wettelijk systeem volgt dat gebruiker initiatief tot bekendmaking van algemene voorwaarden moet nemen, en wel zodanig dat voor wederpartij duidelijk is welke voorwaarden op rechtsverhouding van toepassing zijn en dat wederpartij daarvan eenvoudig kennis kan nemen. Aan norm van art. 6:233 sub b BW is derhalve niet reeds voldaan als wederpartij mogelijkheid heeft zelf door gebruikmaking van internet toepasselijke voorwaarden te raadplegen.

HR 11.5.2012 NJ 2012 nr. 318

Bij oordeel dat Nederlandse verkoper geen beroep kan doen op exoneratie in algemene voorwaarden vanwege te late terhandstelling heeft Hof miskend dat koper niet in Nederland is gevestigd. Ingevolge art. 6:247 lid 2 BW zijn art. 6:233 en 6:234 BW niet van toepassing op overeenkomst tussen partijen.
Na verwijzing beantwoordt Gerechtshof Amsterdam 7.5.2013 ECLI:NL:GHAMS:2013:1431, NJ 2013 nr. 457 vraag of algemene voorwaarden tussen partijen van toepassing zijn. Internationaal opererende koper heeft door geen nadere toelichting op voorgedrukte tekst aan voet van briefpapier van verkoper te vragen en zonder meer Orderconfirmation te ondertekenen en te retourneren bij verkoper gerechtvaardigd vertrouwen gewekt dat hij instemde met toepasselijkheid van algemene voorwaarden. Beroep op exoneratieclausule slaagt.

LJN BY5056

HR 8.3.2013 LJN BY5056

Tijdens door stichting georganiseerd evenement brengt bezoeker schade toe aan licht- en geluidsapparatuur van derde, welke schade stichting vergoedt. Beveiligingsmedewerker van bedrijf waarmee stichting overeenkomst heeft gesloten, heeft bezoeker na ondervraging laten gaan zonder diens identiteit vast te stellen. Stichting kan daardoor schade niet verhalen. Beveiligingsbedrijf is aansprakelijk, maar Hof honoreert beroep op exoneratieclausule in zijn algemene voorwaarden. Gelet op gedingstukken en verklaringen tijdens comparitie in eerste aanleg is oordeel Hof onbegrijpelijk. Overgelegde opdrachtbevestiging waar algemene voorwaarden op achterzijde staan is van jaar eerder. Op bevestiging voor dit evenement zijn geen voorwaarden gedrukt. Overhandiging daarvan kan niet hebben geleid tot ter hand stellen van algemene voorwaarden.

lagere rechters

Gerechtshof Amsterdam 7.5.1998 NJ 2000 nr. 559 (sporttotalisator)

Op lottoformulier staat vermeld dat reglement (algemene voorwaarden) van toepassing is en verkrijgbaar is op adres waar formulier moet worden ingeleverd. Aldus heeft sporttotalisator redelijke mogelijkheid geboden om van algemene voorwaarden kennis te nemen. Vervolg op HR 19.9.1997 NJ 1998 nr. 6, niet opgenomen.

Rechtbank Utrecht 3.9.2003 NJF 2004 nr. 11

Verplichting om wederpartij redelijke mogelijkheid te bieden om kennis te nemen van algemene voorwaarden omvat in de regel niet tevens verplichting om die wederpartij ook kennis te laten nemen van stukken van algemene en objectieve aard, waarnaar in die algemene voorwaarden wordt verwezen en die niet als zelfstandige algemene voorwaarden kunnen worden aangemerkt. Wederpartij heeft niet geprotesteerd tegen toepasselijkheid van stukken, waarnaar in algemene voorwaarden wordt verwezen, zodat hij geacht moet worden deze te hebben aanvaard. Algemene voorwaarden, waarin naar algemeen en objectief medisch boekwerk wordt verwezen, zijn ook niet onredelijk bezwarend.

Rechtbank Rotterdam 13.6.2007 NJF 2007 nr. 385

Verzekeraar moet bewijzen dat vernieuwde polisvoorwaarden verzekeringnemer hebben bereikt. Werknemer verzekeraar verklaart in algemene termen omtrent wijze waarop en zorgvuldigheid waarmee stukken door verzekeraar zijn verzonden. Geen afdoende bewijs, nu fouten bij verzending niet kunnen worden uitgesloten. Verwijzing op factuur naar "een aanhangsel" onvoldoende om plicht verzekeringnemer tot opvragen aanhangel aan te nemen.

Kantonrechter Haarlem 29.8.2007 NJF 2008 nr. 42

Op offerte wordt verwezen naar website voor vindplaats algemene voorwaarden. Gebruik van internet is zodanig ingeburgerd dat het op elektronische wijze ter beschikking stellen van algemene voorwaarden gelijkwaardig geacht kan worden aan feitelijke terhandstelling als bedoeld in art. 6:234 lid 1 sub a BW.

Rechtbank Utrecht 23.7.2008 NJF 2008 nr. 436

Verwijzing in overeenkomst naar website voor van toepassing zijnde algemene voorwaarden, biedt geen redelijke mogelijkheid om van algemene voorwaarden kennis te nemen. Dat is anders als het redelijkerwijs niet mogelijk is de algemene voorwaarden ter hand te stellen.

Rechtbank Maastricht 8.10.2008 NJF 2009 nr. 9

Tekst in overeenkomst dat ondertekenaar bekend is met door wederpartij gehanteerde voorwaarden is beding in algemene voorwaarden en onredelijk bezwarend ex art. 6:236 sub k BW, nu hiermee beoogd wordt bewijslast van terhandstelling om te keren.

Kantonrechter Roermond 11.8.2009 NJF 2009 nr. 378

Op website beschikbaar stellen van algemene voorwaarden, met download-optie, kan slechts worden aangemerkt als redelijke mogelijkheid om van algemene voorwaarden kennis te nemen indien overeenkomst op elektronische wijze tot stand is gekomen.