English

Jurisprudentie

Algemeen

HR 15.6.2001 NJ 2002 nr. 336

Bij brand aan gebouw komt asbest dat in dakplaten is verwerkt, terecht in omgeving. Het laten voortbestaan door bezitter gebouw van gevaarlijke situatie (door na brand asbest niet te verwijderen) is niet onrechtmatig tegenover gemeente die in uitoefening van haar publieke taak saneringskosten heeft gemaakt.

HR 31.5.2002 NJ 2003 nr. 589 met noot Vranken

WAM-verzekeraar laat van whiplashslachtoffer foto- en video-opnamen maken en doet navraag bij twee voormalige werkgevers van slachtoffer vanwege vermoeden van simulatie. Slachtoffer vordert in kort geding onder andere verbod om verder onderzoek te doen en voorts afgifte van het materiaal als onrechtmatig verkregen. Vooropgesteld moet worden dat inbreuk op recht op eerbiediging van persoonlijke levenssfeer in beginsel een onrechtmatige daad oplevert (vgl. HR 9.1.1987 NJ 1987 nr. 928 met noot Alkema, niet opgenomen). Aanwezigheid van rechtvaardigingsgrond kan aan inbreuk evenwel onrechtmatig karakter ontnemen. Of rechtvaardigingsgrond zich voordoet, kan slechts worden beoordeeld in licht van omstandigheden van geval, door tegen elkaar af te wegen enerzijds ernst inbreuk op recht op eerbiediging persoonlijke levenssfeer en anderzijds belangen die met inbreukmakende handelingen redelijkerwijs kunnen worden gediend. Nu tussen partijen eveneens een in vergevorderd stadium verkerende bodemprocedure over onder andere onrechtmatige handelwijze WAM-verzekeraar aanhangig is, is weging of en in hoeverre het materiaal voor bewijs kan worden gebezigd bij uitstek taak voor bodemrechter.

HR 12.8.2005 JA 2005 nr. 92 met noot Van Doorn

Boer stelt schade te lijden door verminderde melkkwaliteit en verergering klauwaandoening bij zijn koeien vanwege onjuist advies groothandel over gebruik desinfectiemiddel. Advies was in strijd met van overheidswege vastgestelde gebruiksvoorschriften die mede strekken tot voorkoming van schade bij dieren en daarom onrechtmatig. Hof had groothandel moeten toelaten tot bewijs eigen schuld boer die zou hebben geweten dat middel niet op dieren mocht worden toegepast of dat in ieder geval zelf op etiket had kunnen lezen. Voorts heeft Hof groothandel ten onrechte niet toegelaten tot tegenbewijs tegen causaal verband vanwege feit dat middel bij koeien andere boeren niet tot klachten heeft geleid.

HR 11.11.2005 NJ 2007 nr. 231 met noot Vranken

Ontvanger houdt oud-aandeelhouder aansprakelijk voor feit dat koper van aandelen aanslagen vennootschapsbelasting niet heeft betaald. Vaststaat dat oud-aandeelhouder niet, maar zijn adviseurs wel wisten dat onderneming zou worden leeggehaald en dat koper vermoedelijk niet zou zorgen voor nakoming van zijn fiscale verplichtingen. Voor toerekenen wetenschap adviseurs aan oud-aandeelhouder bestaat geen aanleiding. In aansprakelijkheidsrecht geldt uitgangspunt dat eenieder in beginsel alleen voor zijn eigen daden en nalatigheden aansprakelijk is te houden, behoudens wel omschreven, op wet gebaseerde uitzonderingen die zich hier niet voordoen.

HR 29.6.2007 JA 2007 nr. 126

Keuringsinstantie constateert tijdens keuring van aardbeiplanten pleksgewijze aantasting met aardbeimijt en legt bestrijdingsmaatregelen op. Bij vervolginspecties treft keuringsinstantie wel open plaatsen aan, maar niet langer aardbeimijt. Hoewel ingevolge Certificeringsreglement zowel aardbeimijt als verdachte open plaatsen aan verstrekken certificaat in weg staat, geeft keuringsinstantie voor planten certificaat af. Planten vertonen later ziekte aardbeimijt. Voor schade die koper planten daardoor lijdt, is keuringsinstantie aansprakelijk.

HR 27.11.2009 RvdW 2009 nr. 1403

In collectieve actie vordert Vereniging van Effectenbezitters (VEB) verklaring voor recht dat World Online (WOL) en banken die betrokken waren bij beursintroductie WOL onrechtmatig hebben gehandeld jegens beleggers door in periode rond beursintroductie onjuiste of onvolledige informatie te geven of anderszins misleidend te handelen.

HR 4.12.2009 NJ 2011 nr. 131 met noot Vranken

Arbiters kunnen slechts persoonlijk aansprakelijk worden gesteld indien zij met betrekking tot vernietigde beslissing opzettelijk of bewust roekeloos hebben gehandeld dan wel met kennelijke grove miskenning van hetgeen behoorlijke taakvervulling meebrengt. Dat arbiters, naar later onherroepelijk door burgerlijke rechter is geoordeeld, zich ondanks verweer dat arbitrageovereenkomst ontbrak ten onrechte bevoegd hebben geacht veroordelend vonnis te wijzen, is geen toereikende grondslag voor aansprakelijkheid.

HR 16.9.2011 RvdW 2011 nr. 1105

Niet is uitgesloten dat bank, gelet op bijzondere omstandigheden van geval, misbruik kan maken van storneringsbevoegdheid en daardoor onrechtmatig kan handelen jegens schuldenaar (en bij faillissement: jegens boedel). Daartoe is onvoldoende dat kredietruimte van schuldenaar bij bank door uitvoering van automatische incasso's niet werd overschreden. Evenmin is uitgesloten dat bank die na faillissement van schuldenaar gebruik maakt van storneringsbevoegdheid ter zake van voor faillissement verrichte automatische incasso's, gelet op in aanmerking te nemen belangen (ook) jegens gezamenlijke schuldeisers van failliete schuldenaar onrechtmatig handelt.

LJN BZ0517

HR 29.3.2013 LJN BZ0517, RvdW 2013 nr. 480

Curator verkoopt onderhanden werk van failliet aan vennootschap onder firma, die in strijd met koopovereenkomst verrichte werkzaamheden hebben gefactureerd en geïncasseerd. Curator vordert ex art. 6:162 BW van vennoten v.o.f. vergoeding van schade aan boedel door deze faillissementsfraude. Oordeel Hof dat geen sprake is van schade is onbegrijpelijk. Enkele omstandigheid dat debiteuren niet bevrijdend aan v.o.f. hebben betaald, brengt nog niet mee dat curator door handelwijze van vennoten geen schade heeft geleden. Aannemelijk is dat curator moeilijkheden zal ondervinden bij alsnog innen van vorderingen, met kans dat die vorderingen niet meer (volledig) kunnen worden geïnd.

LJN BZ5723

HR 14.6.2013 LJN BZ5723, RvdW 2013 nr. 809

Bank verwijt Kadaster van Curaçao onrechtmatig te hebben gehandeld door onjuiste gegevens in openbare registers te vermelden waardoor bank tweede in plaats van eerste recht van hypotheek op perceel heeft verkregen. Gemeenschappelijk Hof neemt fout van Kadaster aan, maar is onvoldoende ingegaan op verweer van Kadaster dat notaris uit aantekening in (E-)register niet conclusie kon trekken dat eerste hypotheek was doorgehaald. Volgt vernietiging.

ECLI:NL:HR:2014:2740

HR 19.9.2014 ECLI:NL:HR:2014:2740

Tolk vordert schadevergoeding van opdrachtgever wegens valselijk doen van aangifte bij Roemeense autoriteiten. Doen van strafrechtelijke aangifte kan in beginsel alleen jegens betrokkene onrechtmatig zijn als degene die aangifte deed, wist of redelijkerwijze behoorde te weten dat beschuldiging ongegrond was (HR 21.11.2003 NJ 2004 nr. 130). Opdrachtgever heeft onzorgvuldig jegens tolk gehandeld omdat hij onjuist gebleken aangifte in taal die hij niet machtig was heeft ondertekend zonder te hebben onderzocht of laten onderzoeken of inhoud van die aangifte overeenstemde met hetgeen hij wilde verklaren. Tolk is in naam en goede eer aangetast en heeft recht op immateriële schadevergoeding van EUR 5.000,00.

ECLI:NL:HR:2016:542

HR 1.4.2016 ECLI:NL:HR:2016:542

Partij wordt veroordeeld om binnen maand na betekening van uitvoerbaar bij voorraad verklaard vonnis villa en verdieping af te breken. Vonnis wordt vernietigd, maar partij had al begin gemaakt met afbraak en vordert kosten hiervan van wederpartij. Volgens vaste rechtspraak moet worden aangenomen dat partij die door dreiging met executie van uitvoerbaar bij voorraad verklaard vonnis wederpartij heeft gedwongen tot nakoming van dat vonnis voordat dit in kracht van gewijsde is gegaan, in beginsel onrechtmatig handelt en schadeplichtig is wanneer vonnis in hoger beroep wordt vernietigd (vgl. onder meer HR 19.5.2000 NJ 2000 nr. 603). Betekening van vonnis aan wederpartij ter inleiding van executie is in beginsel voldoende om aan te nemen dat sprake is van dreiging met executie. Voor veroordeelde partij was er geen aanleiding om initiatief te nemen voor overleg met wederpartij over nakoming van vonnis. Gemeenschappelijk Hof van Justitie heeft vordering tot vergoeding van afbraakkosten ten onrechte afgewezen; volgt vernietiging.

ECLI:NL:HR:2017:311

HR 24.2.2017 ECLI:NL:HR:2017:311

Voor sluiten van franchiseovereenkomst geeft franchisegever aan franchisenemer omzetprognose die ondeugdelijk blijkt te zijn. Franchisegever heeft daarmee onrechtmatig jegens franchisenemer gehandeld en moet door dwaling met betrekking tot oppervlakte winkel geleden schade vergoeden. In overweging ten overvloede geeft Hoge Raad uitleg aan HR 25.1.2002 ECLI:NL:HR:2002:AD7329, NJ 2003 nr. 31 (Paalman/Lampenier). Als franchisegever, of persoon voor wie hij aansprakelijk is op voet van art. 6:170-6:172 BW, onderzoek uitvoert en resultaten daarvan aan wederpartij verstrekt, kan sprake zijn van onzorgvuldig handelen zonder dat franchisegever (of persoon voor wie hij aansprakelijk is) weet dat rapport fouten bevat, en wel als onzorgvuldigheid van franchisegever heeft geleid tot fouten in rapport. Hier geldt ruimere onrechtmatigheidstoets dan in geval waarin opstellen prognose aan derde is uitbesteed.

lagere rechters

Rechtbank Zutphen 9.5.2007 RAV 2007 nr. 55

Verzekerde spreekt particulier onderzoeksbureau dat in opdracht van verzekeraar heimelijk persoonsgericht onderzoek naar hem heeft gedaan, aan uit onrechtmatige daad. Gebruik van anonieme tipgever als aanvulling op waarnemingen is niet in strijd met voor onderzoeksbureau geldende normen. Incidenteel observeren van persoon in woning vanaf openbare weg en nemen foto's kunnen niet worden aangemerkt als inbreuk op persoonlijke levenssfeer. Vordering wordt afgewezen.

Rechtbank Amsterdam 8.8.2007 NJF 2007 nr. 476, JAR 2007 nr. 262

Ambtenaar is veelvuldig ziek. Op dagen dat zij zich moet melden bij bedrijfsarts en verzuimcoördinator, wordt zij door werkgever geobserveerd. Haar privacy is weliswaar geschonden, maar niet op onrechtmatige wijze. Nu ambtenaar al meerdere afspraken had afgezegd en werkgever plicht had om ambtenaar te reïntegreren was observatie rechtmatig. Bovendien was observatie in omvang en duur beperkt en slechts gericht op toetsen gegeven reden om afspraken af te zeggen, niet op ziekte zelf.

Rechtbank Assen 27.2.2008 JA 2008 nr. 99 met noot Van

Verkeersslachtoffer en ingeschakelde medisch adviseur verstrekken onjuiste informatie over medische en arbeidsdeskundige voorgeschiedenis. Slachtoffer handelt daarmee onrechtmatig jegens verzekeraar van aansprakelijke partij. Vordering tot aanvullende schadevergoeding wordt afgewezen. Vordering van verzekeraar tot terugbetaling uitgekeerde voorschotten wordt toegewezen, inclusief aan advocaat van slachtoffer ten goede gekomen bedragen.

Gerechtshof ’s-Hertogenbosch 25.3.2008 JA 2008 nr. 88

Boven perceel van kweker van vogels zijn vanuit laagvliegende helikopter luchtfoto’s gemaakt. In verband met sterfte en schade aan vogels vordert kweker schadevergoeding van freelance piloot, verhuurder helikopter en opdrachtgever vlucht. Helikopter vloog zonder daartoe vereiste vergunning lager dan toegestaan. Ook zonder laagvliegvergunning diende piloot zodanig te vliegen dat geen schade aan eigendom derden werd toegebracht en moest opdrachtgever toezien op naleving van deze veiligheidsnormen. Door overtreding van zorgvuldigheidsnorm, zoals ook is opgenomen in vergunningsvoorschriften, hebben piloot en opdrachtgever gehandeld in strijd met regels Wet Luchtvaart en daarmee onrechtmatig. Geen onrechtmatige daad verhuurder.

Rechtbank Haarlem 16.7.2009 NJF 2009 nr. 473 (kort geding)

Alimentatieplichtige laat alimentatiegerechtigde observeren om te kunnen bewijzen dat deze samenleeft. Van particulier onderzoeksbureau dat observatie verricht, mag grote mate van zorgvuldigheid worden verwacht. Op handelen is naast art. 6:162 BW onder meer Privacygedragscode particuliere onderzoeksbureaus van toepassing. Gezien duur en frequentie van observaties, die bovendien veelal situaties betreffen waarin geobserveerde onbevangen zichzelf moet kunnen zijn, is ontoelaatbare inbreuk op persoonlijke levenssfeer van geobserveerde(n) gemaakt.

Rechtbank Leeuwarden 27.4.2011 JA 2011 nr. 117

Docente die door leerling wordt beschuldigd van grensoverschrijdend (seksueel) gedrag, houdt leerling en ouders aansprakelijk voor als gevolg hiervan geleden schade. Leerling heeft onrechtmatig jegens docente gehandeld, omdat beschuldigingen niet zijn onderbouwd met enig bewijsmateriaal. Eerste beschuldigingen dateren van voor 16e verjaardag leerling. Ouders zijn hiervoor niet ex art. 6:169 lid 2 BW aansprakelijk, nu zij pas later met beschuldigingen bekend zijn geworden en deze niet hadden kunnen verhinderen. Evenmin hebben ouders onrechtmatig jegens docente gehandeld door hun kind te steunen en te geloven en maatregelen te nemen die zij nodig achtten.

Rechtbank Almelo 21.12.2011 JA 2012 nr. 60, NJF 2012 nr. 206

Naar aanleiding van ongeval met mobiele kraan heeft verzekeraar voorschotten uitgekeerd aan benadeelde, die stelt niets meer op lichamelijk en sociaal gebied te kunnen en nog nauwelijks huis uit te komen. Uit door verzekeraar verricht feitenonderzoek op internet blijkt dat benadeelde nog zeer actief is op sportief en sociaal gebied en loonvormende werkzaamheden had kunnen verrichten in zo'n omvang dat geen sprake meer is van verlies arbeidsvermogen. Er is geen sprake van onrechtmatige daad van benadeelde, wel van onverschuldigde betaling. Benadeelde moet deel van betaalde voorschotten aan verzekeraar terugbetalen.